Trong quá trình chuẩn bị năm học 2026-2027, các địa phương đang hoàn tất việc sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục, với yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/8. Cùng với việc xác định mô hình trường chính, phân hiệu, điểm trường, việc bố trí đội ngũ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục tại từng loại hình cũng đang được quan tâm.
Tuy nhiên, thực tế triển khai tại một số địa phương cho thấy cách hiểu và vận dụng các khái niệm này chưa hoàn toàn thống nhất, dẫn đến tình trạng nơi gọi trường chính, nơi gọi điểm chính; có địa phương không sử dụng khái niệm phân hiệu mà gọi các cơ sở còn lại là điểm trường.
Theo Nghị quyết 37/2026/NQ-CP, trường chính là nơi đặt trụ sở chính của cơ sở giáo dục, thực hiện chức năng quản trị, quản lý và điều hành thống nhất toàn bộ hoạt động của nhà trường.
Phân hiệu là đơn vị thuộc cơ sở giáo dục, đặt tại địa điểm khác với trường chính, thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ sở giáo dục theo sự ủy quyền của hiệu trưởng.
Trong khi đó, điểm trường là địa điểm tổ chức các lớp học ngoài trường chính và phân hiệu, chịu sự quản lý, điều hành của trường chính hoặc phân hiệu.
Công văn 5555/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục làm rõ, trường chính là đầu mối hành chính, quản trị, quản lý con dấu, tài khoản, hồ sơ gốc và dữ liệu dùng chung của cơ sở giáo dục.
Phân hiệu hoạt động theo kế hoạch chung của cơ sở giáo dục, được giao thực hiện một số nhiệm vụ về quản lý người học, đội ngũ, cơ sở vật chất và các hoạt động giáo dục. Phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được ủy quyền phải được xác định bằng văn bản, nhưng không làm phát sinh tư cách pháp nhân hoặc bộ máy quản lý độc lập tại phân hiệu.
Với điểm trường, quy định nêu rõ đây không phải đơn vị có bộ máy quản lý riêng. Căn cứ số lượng, khoảng cách và điều kiện thực tế, người đứng đầu cơ sở giáo dục có thể phân công cấp phó hoặc cá nhân phù hợp làm đầu mối phụ trách một điểm trường hoặc cụm điểm trường.
Việc phân công này không làm phát sinh chức danh quản lý, bộ máy quản lý hoặc thẩm quyền độc lập tại điểm trường.
Có thể có điểm trường trực thuộc phân hiệu
Theo cách tổ chức trên, mô hình sau sắp xếp có thể hình dung theo cấu trúc: Trường chính → phân hiệu → điểm trường. Tuy nhiên, điểm trường không nhất thiết phải thông qua phân hiệu mà có thể trực thuộc trực tiếp trường chính.
Chẳng hạn, sau khi sáp nhập ba trường THCS A, B và C thành một cơ sở giáo dục mới mang tên Trường THCS A, cơ sở của trường A được xác định là trường chính. Cơ sở của trường B và C có thể được tổ chức thành hai phân hiệu thuộc Trường THCS A.
Đối với cấp tiểu học, nếu trước sáp nhập Trường Tiểu học X có hai điểm trường A, B và Trường Tiểu học Z có hai điểm trường C, D; sau sáp nhập, cơ sở X là trường chính, cơ sở Z là phân hiệu Z, thì các điểm trường A, B có thể trực thuộc trường chính, trong khi C, D trực thuộc phân hiệu Z.
Như vậy, sau sắp xếp, điểm trường có thể là “nhánh” trực thuộc trường chính hoặc phân hiệu, tùy phương án tổ chức được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Không phát sinh thêm tầng nấc quản lý
Theo các quy định và hướng dẫn hiện hành, trường chính là đầu mối quản trị thống nhất của toàn cơ sở giáo dục. Phân hiệu không có ban giám hiệu riêng và không thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng độc lập; điểm trường cũng không có bộ máy quản lý riêng.
Hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn diện đối với hoạt động của cơ sở giáo dục. Phó hiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ theo phân công, ủy quyền, trong đó có thể được giao phụ trách phân hiệu hoặc một số điểm trường.
Việc phân định rõ ba khái niệm nhằm tránh phát sinh thêm tầng nấc quản lý sau sắp xếp, đồng thời bảo đảm sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất và duy trì hoạt động dạy học tại các địa bàn.
Theo đó, yêu cầu đặt ra trong tổ chức mạng lưới trường học sau sắp xếp là rõ đầu mối, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, nhưng không làm phát sinh thêm bộ máy quản lý trung gian. Đây cũng là cơ sở để các địa phương hoàn thiện phương án tổ chức nhà trường trước thềm năm học 2026-2027.
Văn Hiền
