Không chỉ gây ấn tượng bởi cách lựa chọn đề tài gắn với xu hướng công nghệ, tác phẩm còn cho thấy một cách tiếp cận mới của phát thanh hiện đại theo hướng tinh gọn và tích hợp.
Người dẫn trực tiếp vận hành toàn bộ chương trình
Theo nhà báo Công Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm Tin tức, Đài Phát thanh – Truyền hình TP.HCM, một điểm nhấn đặc biệt giúp chương trình tạo khác biệt tại Liên hoan chính là cách tổ chức trường quay trực tiếp.
Không giống nhiều đơn vị vẫn vận hành theo mô hình truyền thống – nơi người dẫn chỉ tập trung nói, còn toàn bộ kỹ thuật do ê-kíp phía sau đảm nhiệm. Chương trình “Online 360: TP.HCM ứng dụng AI trong giáo dục” lựa chọn một cách làm hoàn toàn khác: người dẫn vừa dẫn dắt nội dung, vừa trực tiếp điều khiển hệ thống kỹ thuật và thao tác toàn bộ quá trình phát sóng.
"Từ việc điều phối nội dung, kích hoạt các lớp âm thanh, kết nối điện thoại với khách mời, đến tương tác với thính giả qua nền tảng số… tất cả được thực hiện ngay tại chỗ, trong một không gian mở", ông Vinh cho biết.
Theo ông Công Vinh, chính cách làm này đã tạo nên dấu ấn rõ rệt:
"Chúng tôi muốn cho công chúng thấy một hình ảnh khác của phát thanh hiện đại – người làm chương trình không chỉ nói, mà trực tiếp ‘vận hành’ toàn bộ nội dung ngay trên sóng".
Không chỉ là giải pháp kỹ thuật, đây còn là một lựa chọn mang tính chủ đích về mặt hình ảnh và trải nghiệm. Khi toàn bộ quá trình sản xuất được 'phơi bày' trước công chúng chương trình tạo ra cảm giác chân thực, sống động, gần với tinh thần của các nền tảng số hiện nay.
Trong bối cảnh công chúng ngày càng quen với việc theo dõi các nội dung “behind-the-scenes”, những khoảnh khắc thật, thao tác thật, cách làm này giúp phát thanh trở nên rõ ràng, trực quan và hấp dẫn hơn đối với người nghe.
Ông Công Vinh cho rằng: "Người nghe hôm nay không chỉ muốn nghe nội dung, họ còn muốn thấy cách nội dung đó được tạo ra".
Từ một chương trình sang nhiều đơn vị nội dung
Với một đề tài mang tính chuyên môn như trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, thách thức không chỉ nằm ở việc đảm bảo tính chính xác, mà còn ở khả năng tiếp cận công chúng rộng rãi.
Theo ông Công Vinh, chìa khóa nằm ở việc lựa chọn đúng góc tiếp cận và cách tổ chức nội dung phù hợp với thói quen tiếp nhận mới.
"Không thể ôm toàn bộ vấn đề, mà phải chọn một lát cắt đủ rõ để khai thác, từ đó tạo được sự quan tâm của thính giả", ông nói.
Đáng chú ý, chương trình không dừng lại ở thời điểm phát sóng trực tiếp, mà được thiết kế như một chuỗi nội dung trên nền tảng số. Ngay từ khâu chuẩn bị, ê-kíp đã xây dựng các đoạn nội dung ngắn 15–30 giây để lan tỏa trên mạng xã hội, đóng vai trò như những điểm chạm thu hút công chúng.
Sau khi phát sóng, toàn bộ nội dung tiếp tục được cắt thành các mô-đun nhỏ – 3 phút, 5 phút, 7 phút – để phân phối lại trên các nền tảng số.
"Chúng tôi không còn sản xuất một chương trình 30 phút để phát một lần, mà tổ chức lại thành nhiều đơn vị nội dung nhỏ, mỗi đơn vị giải quyết một vấn đề cụ thể, phù hợp với cách tiếp cận của người nghe trên môi trường số", ông chia sẻ.
Đặt nội dung vào đúng không gian tiếp nhận
Từ thực tiễn sản xuất, ông Công Vinh cho rằng ranh giới giữa phát thanh trực tiếp và không trực tiếp đang dần không còn mang tính quyết định như trước. Thay vào đó, yếu tố quan trọng nhất hiện nay là nội dung có phù hợp với hành vi tiếp nhận ngày càng phân mảnh của công chúng hay không.
Ông dẫn chứng, phát thanh trực tiếp vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong những sự kiện mang tính thời điểm, cần thông tin nhanh và tương tác tức thì. Chẳng hạn như các chương trình quy mô quốc gia, lễ kỷ niệm lớn như A50, A80, hay các sự kiện chính trị – xã hội quan trọng, nơi yêu cầu cập nhật liên tục và kết nối trực tiếp với không khí thực tế là yếu tố bắt buộc.
Không chỉ vậy, những tình huống mang tính biến động cao như bão lũ, thiên tai, dịch bệnh, hay các sự kiện nóng về an ninh trật tự cũng là những thời điểm phát thanh trực tiếp phát huy rõ vai trò 'dẫn nhịp thông tin', khi công chúng cần dữ liệu tức thời, chính xác và có khả năng tương tác ngược với cơ quan báo chí.
Từ những đặc thù đó, ông nhấn mạnh vấn đề cốt lõi không nằm ở việc ưu tiên trực tiếp hay không, mà là làm sao để mỗi nội dung được đặt đúng trong hình thức thể hiện phù hợp, qua đó phát huy tối đa hiệu quả thông tin và khả năng lan tỏa trong không gian số.
Theo ông Công Vinh, tư duy làm phát thanh hiện nay không thể chỉ dừng ở 'phát trên sóng' như một kênh đơn lẻ, mà phải mở rộng thành tư duy hệ sinh thái nội dung. Điều này đặt ra một yêu cầu mới: người làm phát thanh không chỉ nghĩ về 'sóng', mà phải nghĩ về 'hệ sinh thái nội dung' – nơi mỗi sản phẩm có thể tồn tại và lan tỏa ở nhiều không gian khác nhau.
Phan Anh
