Đồng vốn “đánh thức” tiềm năng OCOP
Những năm gần đây, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo động lực quan trọng để nhiều địa phương ở Quảng Trị khai thác lợi thế bản địa, phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với văn hóa, tài nguyên và thế mạnh vùng miền. Đằng sau sự chuyển mình của nhiều sản phẩm OCOP, là sự đồng hành bền bỉ của ngành ngân hàng với các dòng vốn tín dụng ưu đãi.
Trong chuyến công tác tại Quảng Trị mới đây, chúng tôi tìm đến cơ sở sản xuất nước mắm Thủy Nhị của chị Nguyễn Thị Thủy ở thôn Hải Đông, xã Phú Trạch. Giữa cái nắng miền biển, mùi cá ủ chượp hòa cùng vị mặn của gió biển tạo nên nét đặc trưng của làng nghề truyền thống. Ít ai biết rằng, để xây dựng được thương hiệu nước mắm OCOP như hôm nay, chị Thủy đã trải qua không ít khó khăn.
Chị Thủy chia sẻ, gia đình vốn có nghề làm nước mắm gia truyền nhưng nhiều năm trước, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn đầu tư khiến việc mở rộng sản xuất gặp rất nhiều trở ngại. “Muốn đầu tư thêm bể chứa, mua sắm thiết bị hay mở rộng sản xuất đều cần vốn, trong khi khả năng tích lũy của gia đình có hạn”, chị nói.
Thông qua sự giới thiệu của Hội Nông dân xã Phú Trạch, chị Thủy được tiếp cận nguồn vốn vay 100 triệu đồng từ chương trình cho vay giải quyết việc làm của NHCSXH để mở rộng bể nuôi ếch và khu vực sản xuất nước mắm truyền thống. Từ nguồn vốn ấy, cơ sở từng bước đầu tư bài bản hơn, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
 |
| Sản phẩm của cơ sở sản xuất nước mắm Thủy Nhị của chị Nguyễn Thị Thủy ở xã Phú Trạch đã được công nhận sản phẩm OCOP. |
Đến nay, sản phẩm nước mắm Thủy Nhị đã được công nhận sản phẩm OCOP, trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Theo chị Thủy, nhu cầu vay vốn của các cơ sở sản xuất OCOP hiện nay vẫn rất lớn. “Nếu có thêm nguồn vốn ưu đãi, nhiều hộ dân sẽ mạnh dạn đầu tư máy móc, mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm hơn nữa”, chị Thủy bày tỏ.
Không chỉ tiếp sức cho các hộ gia đình, dòng vốn ưu đãi từ NHCSXH ở Quảng Trị còn trở thành động lực quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã phát triển sản phẩm OCOP theo hướng chuyên nghiệp… Một trong những mô hình tiêu biểu là Công ty TNHH Cao dược liệu Định Sơn Mai Thị Thủy tại xã Cam Lộ. Hơn 10 năm qua, doanh nghiệp đã kiên trì nghiên cứu, phát triển các sản phẩm từ dược liệu thiên nhiên, từng bước chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang sản xuất công nghiệp.
Giám đốc công ty, chị Mai Thị Thủy cho biết, giai đoạn đầu khởi nghiệp, khó khăn lớn nhất vẫn là vốn đầu tư cho máy móc, vùng nguyên liệu và mở rộng sản xuất. Trong thời điểm đó, nguồn vốn vay ưu đãi từ Phòng giao dịch NHCSXH Cam Lộ thông qua chương trình giải quyết việc làm đã giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. “Gần đây nhất, tôi được vay 100 triệu đồng để tiếp tục đầu tư máy móc, phát triển vùng nguyên liệu nhằm ổn định sản xuất. Với doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi, nguồn vốn ưu đãi thực sự rất ý nghĩa”, chị Thủy chia sẻ.
 |
| Công ty TNHH Cao dược liệu Định Sơn Mai Thị Thủy, ở xã Cam Lộ được tiếp sức từ vốn tín dụng để đầu tư máy móc, phát triển vùng nguyên liệu sản phẩm OCOP. |
Đến nay, doanh nghiệp đã phát triển hơn 40 sản phẩm từ dược liệu thiên nhiên, trong đó có 12 sản phẩm đạt OCOP 3 sao và 4 sao như: Cao chè vằng, cao cà gai leo, cao an xoa, cao hà thủ ô, cao lạc tiên… Không chỉ tiêu thụ tại địa phương, sản phẩm của công ty hiện đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, An Giang… và được phân phối tại hệ thống siêu thị Co.opmart Quảng Trị.
Tiếp sức để sản phẩm OCOP vươn xa
Thực tế cho thấy, tín dụng chính sách tại Quảng Trị đang phát huy hiệu quả rõ nét trong phát triển sản phẩm OCOP. Từ nguồn vốn vay ưu đãi, nhiều chủ thể OCOP đã mạnh dạn đầu tư trang thiết bị, mở rộng quy mô sản xuất, tạo việc làm cho lao động địa phương và nâng cao thu nhập…
Theo nhiều chủ thể sản xuất, dòng vốn từ ngân hàng không chỉ giúp giải quyết khó khăn về tài chính mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều cơ sở đã từng bước chuyển sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, chú trọng truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và nhu cầu thị trường.
 |
| Nguồn vốn ưu đãi đã và đang “đánh thức” tiềm năng sản phẩm OCOP Quảng Trị. |
Sau nhiều năm triển khai chương trình OCOP, Quảng Trị đã hình thành nhiều sản phẩm mang đậm dấu ấn địa phương. Hiện, toàn tỉnh có 403 sản phẩm OCOP được công nhận, gồm 3 sản phẩm đạt 5 sao, 69 sản phẩm đạt 4 sao và 331 sản phẩm đạt 3 sao, với sự tham gia của 240 chủ thể kinh tế…
Nhiều sản phẩm đặc trưng như cà phê, gạo chất lượng cao, khoai deo, dược liệu, hải sản chế biến hay thủ công mỹ nghệ… đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, các sản phẩm OCOP còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Bà Trần Đức Xuân Hương, Giám đốc NHCSXH chi nhánh tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Trong đó, ưu tiên hỗ trợ các hộ gia đình, hợp tác xã tham gia chương trình OCOP đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
 |
| Để các cơ sở phát triển bền vững, ngoài sự tiếp sức của ngành ngân hàng cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và chính quyền địa phương… |
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, như nhiều địa phương khác trong cả nước quá trình phát triển sản phẩm OCOP ở Quảng Trị vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều chủ thể sản xuất quy mô nhỏ, năng lực quản trị còn hạn chế, việc ứng dụng công nghệ số và quảng bá sản phẩm chưa đồng đều. Không ít sản phẩm OCOP vẫn gặp khó trong khâu tiêu thụ, mở rộng thị trường….
Bởi vậy, để sản phẩm OCOP phát triển bền vững, ngoài sự tiếp sức của ngành ngân hàng cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và chính quyền địa phương. Trong đó, cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ kết nối thị trường, phát triển thương mại điện tử và nâng cao năng lực quản trị cho các chủ thể OCOP. Bên cạnh, các chủ thể sản xuất cũng cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư bao bì, nhãn mác và xây dựng thương hiệu gắn với tiêu chuẩn chất lượng như VietGAP, GlobalGAP, GMP hay ISO để nâng cao sức cạnh tranh.
Với sự đồng hành của ngành ngân hàng cùng quyết tâm của địa phương và từng chủ thể sản xuất, sản phẩm OCOP của Quảng Trị đang từng bước mở rộng thị trường, khẳng định thương hiệu và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Những đồng vốn được trao đúng lúc, đúng nơi không chỉ giúp người dân phát triển sinh kế mà còn góp phần “đánh thức” tiềm năng của nhiều sản phẩm, đưa thương hiệu sản phẩm OCOP Quảng Trị ngày càng vươn xa.
