Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 1/8/2007, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới, nhấn mạnh: “Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật; phải bảo đảm tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu và tính đa dạng của hoạt động báo chí” (1). Quả đúng như vậy, những năm qua, với vai trò là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng và Nhà nước, Báo chí cách mạng Việt Nam luôn gắn bó, đồng hành với sự nghiệp của Đảng và dân tộc; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là phương tiện quan trọng tuyên truyền phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là diễn đàn để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, quản lý xã hội và là công cụ sắc bén, hiệu quả trên mặt trận tư tưởng, đặc biệt là trong đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch. Thực tiễn đã cho thấy, cơ quan báo chí nào có tổ chức đảng thực sự trong sạch, vững mạnh thì sẽ hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, có những đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân vững mạnh. Với vị trí, vai trò như vậy, nên việc tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí là nhiệm vụ rất quan trọng.
Việc thực hiện đúng tôn chỉ mục đích của ngành, các cấp ủy, chi bộ luôn quan tâm quán triệt, triển khai toàn diện, đồng bộ và đi vào chiều sâu các mặt công tác xây dựng Đảng; từng bước xây dựng tổ chức, bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hoạt động dần đi vào nền nếp. Phương thức lãnh đạo ngày càng có nhiều đổi mới, tập trung vào những vấn đề có liên quan mật thiết đến thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị. Đảng bộ thường xuyên quán triệt, cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương; chương trình, kế hoạch của Đảng ủy Khối nhất là chương trình, kế hoạch trọng tâm, trọng điểm; xây dựng nghị quyết chuyên đề đối với những vấn đề cốt yếu, phù hợp với đặc thù của Đảng bộ Khối; trên cơ sở đó, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đạt hiệu quả nhiệm vụ chuyên môn.
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được tăng cường, kịp thời nắm tình hình tư tưởng và cơ bản giải quyết những vấn đề tư tưởng phát sinh; phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chệch hướng, lợi ích nhóm trong đảng viên, viên chức. Công tác kiểm tra, giám sát được đẩy mạnh, dần đi vào nền nếp, chất lượng, hiệu quả được nâng lên; công tác quản lý, phát triển đảng viên và bảo vệ chính trị nội bộ triển khai có hiệu quả, góp phần xây dựng Đảng bộ Khối trong sạch, vững mạnh; đáp ứng tốt các yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới, kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Đảng bộ đã nghiêm túc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII) và Kết luận 21-KL/TW một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng và Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục "Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh". Thường xuyên giáo dục đảng viên, viên chức nhận diện rõ các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Qua công tác kiểm tra giám sát hằng năm, nhìn chung các đảng viên thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ; 100% chi bộ trực thuộc hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; 100% đảng viên đều hoàn thành tốt nhiệm vụ; không có đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ; các cán bộ, đảng viên đã nỗ lực thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ của nhiệm kỳ đại hội đề ra.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém, khuyết điểm như tình trạng mất dân chủ, buông lỏng công tác lãnh đạo, chỉ đạo; công tác kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên; công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, phóng viên, biên tập viên chưa được chú trọng, thiếu chiều sâu, chưa đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn. Do nhiều nguyên nhân, tuy nhiên phần lớn là do năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của số ít chi bộ, cùng với số ít đảng viên còn hạn chế; hiệu quả triển khai công việc có mặt chưa thật sự sâu sắc; thiếu chủ động trong đổi mới; có nơi chưa tích cực đề ra những giải pháp nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ chính trị của đơn vị. Cùng với đó là sự phối hợp, định hướng, cung cấp thông tin của các cơ quan báo chí có lúc thiếu chặt chẽ, từ đó, việc kiểm chứng thông tin cũng gặp nhiều khó khăn.
Trước thực tế đó, hơn bao giờ hết, việc tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí cần được quan tâm thực hiện, trong đó, tập trung vào một số nội dung sau:
Thứ nhất, tăng cường sự đoàn kết, nhất trí, để phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng; đề cao trách nhiệm của Ban Chấp hành, trực tiếp là Ban Thường vụ Đảng ủy Khối, bám sát thực tiễn, tích cực đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, vai trò của tổ chức Đảng phù hợp với nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị.
Thứ hai, phải thường xuyên coi trọng làm tốt công tác chính trị tư tưởng, phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; lựa chọn những vấn đề trọng tâm, trọng điểm, ban hành các nghị quyết chuyên đề để tập trung chỉ đạo, giải quyết phù hợp với thực tiễn; tăng cường tính tiên phong, gương mẫu của đảng viên, viên chức, nhất là người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị; chú trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi ủy, chi bộ và hiệu quả trong công tác cán bộ.
Thứ ba, bám sát các nghị quyết, chương trình, kết luận của Trung ương, của Đảng ủy Khối và định hướng của Ban Tuyên giáo Trung ương sát hợp tình hình thực tế của cơ quan, đơn vị; kịp thời phát hiện, nhân rộng những nhân tố tích cực, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt; phản ánh "đúng", "trúng" những vấn đề bức xúc ở các chi bộ, đảng bộ đề xuất hướng xử lý bảo đảm có tình, có lý và đạt được nguyện vọng của đảng viên.
Thứ tư, không ngừng nâng cao trình độ, năng lực nhận thức, xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên chuyên viết về công tác xây dựng Đảng có bản lĩnh chính trị vững vàng; rèn luyện tu dưỡng phẩm chất đạo đức; có khả năng phân tích, rút ra những kết luận chính xác; có vốn sống phong phú, kiến thức sâu rộng về nhiều mặt, phương pháp hoạt động báo chí một cách khoa học, hiệu quả. Đặc biệt, hiểu biết đúng đắn chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước; dũng cảm đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, chống lại cái xấu, cái ác vì lợi ích của Đảng, của nhân dân. Đội ngũ phóng viên, biên tập viên phải được đào tạo bài bản, có tầm nhìn bao quát trong quá trình phân tích, nhận định tình hình trước những thông tin trái chiều trên các trang mạng xã hội; có ký năng, kỹ thuật thu - phát thông tin tốt để có quá trình chắt lọc thông tin của nhà báo nói riêng và báo chí truyền thông nói chung trong bối cảnh hiện nay.
Thứ năm, chú trọng tập huấn về lĩnh vực xây dựng Đảng, như: tổ chức, tuyên giáo, dân vận, kiểm tra; các mối quan hệ giữa cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp để tìm hiểu kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng của cấp ủy và tổ chức đảng nhằm có những bài viết hay, đúng, trúng, sát hợp với tình hình thực tế hiện nay. Nhăm tiếp tục phát huy tốt vai trò của tổ chức Đảng trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý các hoạt động của cơ quan báo chí; không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức và khả năng chi phối thông tin nhất là những thông tin về công tác xây dựng Đảng, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Thứ sáu, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy, tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí; xử lý kịp thời, nghiêm minh các tổ chức Đảng, đảng viên có vi phạm. Công tác kiểm tra, giám sát có vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, là một trong những phương thức lãnh đạo của Đảng và là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của toàn Đảng, trước hết là của các cấp ủy đảng và các tổ chức đảng.
Hướng tới kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2025), từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo báo chí ở Việt Nam, trước những đổi thay, thách thức lớn đối với báo chí hiện nay, việc phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí là một đòi hỏi cấp thiết, một nhiệm vụ quan trọng, cần được các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của mỗi cơ quan báo chí trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo
2. Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2007, tr. 42 - 43.
2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. I, tr. 183.
