Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết, Luật Báo chí 2025 quy định người làm việc tại các cơ quan tạp chí khoa học không thuộc diện được xét cấp thẻ nhà báo. Luật cũng quy định thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 5 năm kể từ ngày cấp, các nội dung này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1.
Đối với điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu, luật yêu cầu người được cấp phải tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí và đạo đức nghề nghiệp. Quy định này sẽ có hiệu lực muộn hơn, kể từ ngày 1/1/2027.
Luật Báo chí mới đồng thời đưa ra các nguyên tắc về mô hình hoạt động và kinh tế báo chí, qua đó mở rộng không gian hoạt động nhằm phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong giai đoạn mới.
Luật bổ sung quy định về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, có nhiều loại hình báo chí và các cơ quan báo chí trực thuộc, được áp dụng cơ chế tài chính đặc thù và thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển, quản lý hệ thống báo chí do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Không gian hoạt động của cơ quan báo chí được mở rộng thông qua việc cho phép xuất bản báo chí trên môi trường mạng. Theo quy định mới, các kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng và nội dung báo chí hoàn chỉnh trên nền tảng số báo chí quốc gia được xác định là sản phẩm báo chí. Cơ quan báo chí được phép liên kết sản xuất nội dung, ngoại trừ các nội dung liên quan đến thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng và đối ngoại.
Chính phủ được giao quy định chi tiết về hoạt động liên kết trong báo chí, bảo đảm minh bạch về trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia, qua đó thúc đẩy sự phát triển của báo chí. Nhà nước sẽ thực hiện việc giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ chi phí vận chuyển, đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ các nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa và truyền thông chính sách.
Luật Báo chí 2025 cũng bổ sung các nguồn thu mới cho cơ quan báo chí, bao gồm: thu từ việc bán quyền đọc, nghe, xem và cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp (nếu có); thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo nhiệm vụ được giao, đặt hàng hoặc đấu thầu; thu từ thực hiện các nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án do cấp có thẩm quyền giao, phê duyệt; và thu từ các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học.
Bên cạnh đó, luật sửa đổi, bổ sung quy định cho phép cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cho phép cơ quan báo chí nhập khẩu báo chí in. Chính phủ sẽ quy định điều kiện cấp phép đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu, nhằm bảo đảm tính minh bạch và tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.
Nhiều quy định trong Luật Báo chí 2025 hướng tới tăng cường quản lý hoạt động báo chí. Theo đó, luật giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội và tổ chức xã hội – nghề nghiệp, nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động của các tạp chí thuộc các tổ chức này và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Luật cũng bổ sung quy định về việc thu hồi giấy phép hoạt động đối với cơ quan báo chí không hoạt động, không bảo đảm điều kiện hoạt động hoặc vi phạm nhiều lần; cơ quan báo chí phải chấm dứt hoạt động khi bị thu hồi giấy phép. Các trường hợp cụ thể về thu hồi giấy phép sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.
Ngoài ra, luật quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân khi sử dụng tác phẩm báo chí của cơ quan báo chí phải có thỏa thuận theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Cơ quan báo chí và tác giả tác phẩm báo chí khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoạt động báo chí phải tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ, trí tuệ nhân tạo và đạo đức nghề nghiệp; trách nhiệm cụ thể sẽ do Chính phủ quy định.
P.Anh
