Sự kiện nhằm hưởng ứng chủ trương của Đảng và Nhà nước về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được nhấn mạnh là cơ sở quan trọng, xác định trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức trong việc sử dụng năng lượng bền vững.
Khi ngòi bút và ống kính truyền cảm hứng, thúc đẩy hành động
Tại lễ phát động Giải thưởng Báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo Giải nhấn mạnh vai trò tiên phong của báo chí trong việc thúc đẩy hành vi tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu chuyển mình sang kỷ nguyên tăng trưởng xanh.
"Trong bối cảnh thế giới đang chịu tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu và áp lực nguồn năng lượng, vấn đề năng lượng không còn là câu chuyện kỹ thuật hay kinh tế đơn thuần mà đã trở thành bài toán sống còn đối với an ninh quốc gia và sự phát triển bền vững của nhân loại", ông nhận định.
Ông cũng nhấn mạnh, những chủ trương, chính sách chiến lược của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị, khẳng định việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và giảm phát thải không chỉ là nhu cầu cấp thiết mà còn là trách nhiệm đạo đức, là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi cá nhân, tổ chức đối với thế hệ tương lai.
Ông cho biết, đất nước đang đứng trước những thách thức chưa từng có: biến động địa chính trị tại Trung Đông và các áp lực về nguồn cung năng lượng đã biến tiết kiệm điện thành một ‘mệnh lệnh thực tiễn’. Mới đây, Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, cùng Công điện số 27/CĐ-TTg ngày 31/3/2026 chỉ đạo phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư, đã minh chứng cho quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Việt Nam.
Việc triển khai nhiên liệu sinh học E10 từ tháng 4 vừa qua không chỉ giảm áp lực xăng khoáng mà còn khẳng định cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường của Việt Nam.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định tầm quan trọng của báo chí trong chiến lược này. Theo ông, tiết kiệm năng lượng không thể thành công nếu chỉ nằm trên văn bản hay trong phòng thí nghiệm; nó phải trở thành thói quen, thành văn hóa của từng người, từng gia đình, từng cơ sở sản xuất.
"Và không có công cụ nào mạnh mẽ hơn sức mạnh của ngòi bút và ống kính truyền hình trong việc truyền cảm hứng và thay đổi nhận thức. Giải thưởng báo chí năm 2026 chính là sân chơi nghiệp vụ quan trọng, nơi các nhà báo khẳng định trách nhiệm xã hội, thể hiện tư duy sáng tạo và đề xuất những giải pháp thiết thực, những mô hình và cách làm hay, góp phần định hình hành vi tiết kiệm năng lượng trong cộng đồng", ông cho biết.
Trưởng Ban Chỉ đạo Giải kỳ vọng rằng, các nhà báo sẽ tiếp tục đổi mới phương pháp tác nghiệp, ứng dụng công nghệ hiện đại để những thông điệp về “Sáng tạo xanh – Tương lai xanh” không chỉ được truyền tải rộng rãi mà còn thực sự chạm đến nhận thức và hành vi của người dân, biến mỗi tác phẩm báo chí trở thành công cụ chuyển hóa thực tiễn, đồng thời góp phần định hướng dư luận một cách minh bạch, chuyên nghiệp.
“Chúng tôi mong muốn Giải thưởng Báo chí 2026 sẽ là động lực, là dấu ấn nghề nghiệp để các phóng viên, nhà báo dấn thân hơn nữa, phát huy trí tuệ, sáng tạo và trách nhiệm xã hội của mình trong hành trình truyền tải các thông điệp xanh, hướng tới một tương lai bền vững cho đất nước", ông Lợi bày tỏ.
Giải thưởng góp phần xây dựng văn hóa sử dụng năng lượng bền vững
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh: trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, giá nhiên liệu biến động, tiết kiệm năng lượng không còn là giải pháp kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành nhiệm vụ cấp bách, trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, báo chí giữ vai trò trung tâm trong việc truyền tải thông tin, định hướng nhận thức và lan tỏa các giá trị tích cực trong xã hội.
Giải thưởng báo chí về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được tổ chức không chỉ để vinh danh những tác phẩm xuất sắc mà còn nhằm khuyến khích đội ngũ nhà báo tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi năng lượng, góp phần hình thành văn hóa sử dụng năng lượng bền vững trong cộng đồng.
Năm 2026 đánh dấu chặng đường thứ 15 của Giải thưởng, với sự tham gia của các cơ quan báo chí cả nước. "Các tác phẩm dự thi được kỳ vọng phản ánh đa dạng thực tiễn: từ tiết kiệm điện trong sản xuất và sinh hoạt, sử dụng năng lượng hiệu quả, phát triển năng lượng sạch, đến chuyển dịch xanh, đổi mới phương thức tiêu dùng và thay đổi hành vi xã hội theo hướng bền vững", Thứ trưởng chia sẻ.
Thứ trưởng cho biết, Ban Chỉ đạo Giải thưởng năm nay có sự tham gia của các tập đoàn năng lượng lớn, các cơ quan nghiên cứu, và Hội Khoa học & Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam. Sự đồng hành này không chỉ tăng tính liên ngành mà còn đảm bảo các tác phẩm báo chí tiếp cận thực tiễn, phản ánh đúng diễn biến và các giải pháp năng lượng hiệu quả trong đời sống.
“Chúng tôi mong muốn Giải thưởng sẽ là đòn bẩy để báo chí tiếp tục đi sâu vào vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tạo ra những tác phẩm vừa có chiều sâu thông tin, vừa truyền cảm hứng và thay đổi nhận thức cộng đồng, góp phần lan tỏa lối sống xanh và trách nhiệm xã hội”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Đồng thời, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long bày tỏ mong muốn Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức liên quan sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, chủ động cung cấp thông tin, chia sẻ mô hình, tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí tác nghiệp. Qua đó góp phần để các chủ trương, chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được truyền tải kịp thời, rõ ràng và đi vào cuộc sống mạnh mẽ hơn.
Giải thưởng bao gồm 02 hệ thống hạng mục: Hạng mục Giải thưởng báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả dành cho báo chí thuộc loại hình Báo in, Phát thanh, Truyền hình, Báo điện tử; và Hạng mục Giải thưởng tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả dành riêng cho Video clip. Ở hạng mục này, video clip có thể đăng trên báo điện tử hoặc trêncác nền tảng mạng xã hội chính thức của cơ quan, tổ chức.
Tác phẩm báo chí dự giải phải được đăng tải từ ngày 2/9/2025 đến hết ngày 10/9/2026 trên các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép. Còn tác phẩm dự hạng mục Giải thưởng video clip sản xuất từ 2/9/2025 đến hết ngày 10/9/2026 có nội dung phù hợp, được sử dụng tuyên truyền tại đơn vị hoặc phổ biến tuyên truyền trên bất cứ nền tảng truyền thông hiện hành (bao gồm Tiktok, Zalo, Fanpage, Youtube, website....).
Đối tượng tham dự giải thưởng là tất cả các nhà báo chuyên hoặc không chuyên, các cộng tác viên, thông tin viên của các cơ quan thông tấn, báo chí. Cán bộ truyền thông các đơn vị điện lực, công dân Việt Nam có tác phẩm phù hợp với nội dung, hình thức, điều kiện Thể lệ quy định đều có thể gửi dự Giải.
Lễ tổng kết và trao giải dự kiến được tổ chức vào tháng 11 năm 2026.
Cơ cấu giải thưởng Báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026
Tổng giá trị: 321 triệu đồng, gồm 32 giải thưởng
- 01 Giải Đặc biệt: 20 triệu đồng
- 05 Giải A: 15 triệu đồng/giải
- 08 Giải B: 12 triệu đồng/giải
- 08 Giải C: 10 triệu đồng/giải
- 10 Giải Khuyến khích: 5 triệu đồng/giải
Phan Anh - Sơn Hải
