Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số
Theo thông tin từ NHNN, trong thời gian qua, NHNN đã không ngừng hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho phát triển thanh toán không dùng tièn mặt (TTKDTM), thúc đẩy hoạt động ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán. Trong đó, NHNN đã triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng như: nghiên cứu xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP quy định về TTKDTM; xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 41/2024/TT-NHNN về giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và dịch vụ trung gian thanh toán; đồng thời theo dõi, tổ chức thực thi hiệu quả các nghị định, thông tư liên quan.
Song song với đó, NHNN tích cực triển khai các đề án, chương trình lớn như Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Đề án 06; Kế hoạch phối hợp với Bộ Công an (Kế hoạch 01/KHPH-BCA-NHNN); cũng như triển khai Nghị định 368/2025/NĐ-CP về dịch vụ Tiền di động. Các chương trình này góp phần tạo điều kiện cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán phát triển sản phẩm an toàn, tiện ích.
 |
| Trong thời gian qua, NHNN đã không ngừng hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho phát triển TTKDTM, thúc đẩy hoạt động ngân hàng số |
Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ TTKDTM tiếp tục được chú trọng đầu tư, nâng cấp. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Napas vận hành tiếp tục mở rộng kết nối với nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Mạng lưới ATM, POS đã phủ rộng khắp cả nước, tạo nền tảng quan trọng để người dân tiếp cận các phương thức thanh toán hiện đại.
Công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán cũng luôn được đặc biệt chú trọng. NHNN thường xuyên chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán tăng cường các biện pháp bảo mật, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong phòng, chống tội phạm công nghệ cao.
Đáng chú ý, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO). Tính đến ngày 23/3/2026, hệ thống đã kết nối 149 đơn vị (gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán), với hơn 688 nghìn bản ghi tài khoản, ví điện tử, thẻ ngân hàng có dấu hiệu nghi ngờ gian lận. Hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,1 triệu lượt đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, tương ứng với tổng giá trị hơn 3,99 nghìn tỷ đồng. SIMO cho phép chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức, giúp phát hiện và ngăn chặn giao dịch rủi ro kịp thời, bảo vệ tài khoản khách hàng.
Thanh toán điện tử trong khu vực công cũng tiếp tục được đẩy mạnh. Các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán đã tích cực kết nối với Cổng dịch vụ công quốc gia, hỗ trợ thanh toán trực tuyến cho nhiều dịch vụ hành chính. Trong lĩnh vực giáo dục, 100% cơ sở giáo dục đại học tại đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng; phần lớn trường mầm non và phổ thông cũng đã sẵn sàng triển khai. Đối với an sinh xã hội, 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp tại đô thị đã nhận chi trả qua phương thức không dùng tiền mặt.
Ngoài ra, TTKDTM tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa tiếp tục được thúc đẩy thông qua dịch vụ đại lý thanh toán và Tiền di động (Mobile Money). Đến cuối năm 2025, có hơn 11,17 triệu tài khoản Mobile Money, trong đó khoảng 7,64 triệu tài khoản thuộc khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa (chiếm 68%).
Tổng số giao dịch đạt hơn 326,75 triệu với giá trị khoảng 9.259 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào việc mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính toàn diện. NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ qua mã QR với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, đồng thời tiếp tục mở rộng với các thị trường khác, tạo thuận lợi cho giao thương và du lịch.
Trong 2 tháng đầu năm 2026, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm 2025: Tổng giao dịch tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị; qua Internet tăng 73,09% về số lượng, 28,11% về giá trị ; qua điện thoại di động tăng 34,37% về số lượng, 10,51% về giá trị; qua QR Code tăng 20,22% về số lượng, 12,59% về giá trị. Đáng chú ý, giao dịch qua ATM giảm 6,40% về số lượng nhưng tăng 3,03% về giá trị, cho thấy xu hướng giảm dần sử dụng tiền mặt.
Ngành Ngân hàng đẩy mạnh triển khai Đề án 06
Trong thời gian qua, việc triển khai Kế hoạch 01/KHPH-BCA-NHNN thực hiện các nhiệm vụ tại Đề án 06 đạt nhiều kết quả rõ nét. Tính đến ngày 20/3/2026, có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và 1,82 triệu hồ sơ tổ chức đã được đối chiếu sinh trắc học với căn cước công dân hoặc VneID; khoảng 29,44 triệu khách hàng ví điện tử đã được xác thực sinh trắc học; 29 tổ chức tín dụng và 11 tổ chức trung gian thanh toán đã ký kết làm sạch dữ liệu với C06; 28 ngân hàng và 4 tổ chức trung gian thanh toán đã liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng; Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia đã đối soát khoảng 57 triệu hồ sơ và làm sạch khoảng 44,5 triệu hồ sơ.
Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện thể chế, khuôn khổ pháp lý, chính sách thúc đẩy TTKDTM và hoạt động ngân hàng số trên tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện hiệu quả 04 Nghị quyết “Bộ tứ chiến lược” của Bộ Chính trị. Trong đó tập trung xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định về TTKDTM.
Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp, phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, thông suốt, hiệu quả để cung cấp các dịch vụ thanh toán an toàn, tiện ích, bảo mật, đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong nền kinh tế. Tiếp tục tăng cường nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, dịch vụ, phương thức thanh toán mới và xây dựng hệ sinh thái số thông minh, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế.
Tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn và bảo mật hoạt động thanh toán, ngân hàng; chỉ đạo các đơn vị cung ứng dịch vụ tích cực triển khai các giải pháp an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến, thanh toán thẻ ngân hàng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng. Ngoài ra, đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng cho công chúng trong sử dụng sản phẩm, dịch vụ tài chính, ngân hàng.
