Hội thảo là diễn đàn trao đổi, nhận diện toàn diện các rủi ro, đồng thời đề xuất giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ an toàn cho người dùng và hệ thống tài chính – ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.
Sự kiện thu hút hơn 100 đại biểu, khách mời là đại diện lãnh đạo các cơ quan quản lý Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng thương mại, chuyên gia công nghệ, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp cùng đông đảo phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí.
Phát biểu khai mạc tại hội thảo, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, Chi hội trưởng Chi hội Phía Nam – Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhấn mạnh, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng là xu thế tất yếu, mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế và người dân. Tuy nhiên, quá trình này cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới khi tội phạm lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số ngày càng tinh vi, phức tạp.
Theo Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, tội phạm công nghệ cao hiện nay không tấn công trực diện vào hệ thống lõi của ngân hàng mà chủ yếu khai thác yếu tố con người, từ sự thiếu cảnh giác của khách hàng đến những hạn chế trong nhận thức về an toàn thông tin.
Ngoài ra, lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số không còn là hiện tượng cá biệt mà đã trở thành thách thức an ninh phi truyền thống, tác động trực tiếp đến an ninh tài chính, trật tự xã hội và niềm tin của người dân.
Trong bối cảnh đó, báo chí với khả năng tiếp cận rộng rãi, nhanh chóng được xác định giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức xã hội, giúp người dân không trở thành “mắt xích yếu” trên không gian mạng. “Báo chí không chỉ phản ánh các vụ việc sau khi xảy ra, mà cần đồng hành trong công tác cảnh báo sớm, tuyên truyền, giáo dục cộng đồng, góp phần hình thành ‘lá chắn nhận thức’ cho xã hội. Mỗi bài viết chính xác, kịp thời và có trách nhiệm sẽ góp phần bảo vệ người dân trước những rủi ro trên không gian mạng”, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh nhấn mạnh.
Cũng tại hội thảo, đại diện Ngân hàng Nhà nước, các chuyên gia và nhà quản lý đã chỉ ra nhiều hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay như phishing (giả mạo website, ứng dụng ngân hàng), smishing (tin nhắn giả mạo thương hiệu), vishing (gọi điện giả danh ngân hàng, cơ quan chức năng), cài cắm mã độc trên thiết bị di động, cũng như các thủ đoạn mới lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để tạo dựng kịch bản lừa đảo tinh vi. Nhiều vụ việc không chỉ gây thiệt hại lớn về tài chính cho người dân mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của các tổ chức tín dụng.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Khu vực II cho biết, Ngân hàng Nhà nước luôn xác định an toàn, bảo mật hệ thống và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng dịch vụ tài chính là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi số của ngành ngân hàng. Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều quy định, tiêu chuẩn nhằm nâng cao mức độ an toàn hệ thống thông tin, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng cường biện pháp phòng, chống gian lận, lừa đảo trong giao dịch điện tử. Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng đề nghị tiếp tục nâng cao sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, lực lượng chức năng và đặc biệt là các cơ quan báo chí – truyền thông trong việc chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới.
Qua thảo luận, các đại biểu thống nhất nhận định, công tác nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số cần được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột: công nghệ – quy trình – con người. Trong đó, các ngân hàng cần tiếp tục đầu tư giải pháp xác thực đa yếu tố, sinh trắc học, ứng dụng AI trong phát hiện gian lận theo thời gian thực; xây dựng, diễn tập thường xuyên các kịch bản ứng phó sự cố; đồng thời chú trọng đào tạo nhân viên và tuyên truyền, nâng cao kỹ năng an toàn số cho khách hàng.
Các ý kiến cũng khẳng định, báo chí – truyền thông chính là mắt xích kết nối các trụ cột này với xã hội, đóng vai trò như một lực lượng phòng ngừa rủi ro xã hội trong kỷ nguyên ngân hàng số.
Hội thảo “Báo chí với công tác nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số” được đánh giá là diễn đàn thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy sự phối hợp giữa các bên liên quan trong phòng, chống tội phạm công nghệ cao, bảo đảm an toàn cho người dân và hệ thống tài chính – ngân hàng.
Minh Luân
